17 Şubat 1993’te trajik bir şekilde hayatını kaybeden Orgeneral Eşref Bitlis, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 32. Jandarma Genel Komutanı olarak kritik görevlerde bulunmuştu. Türkiye, özellikle PKK ve Kuzey Irak konularında sert uyarılar yapan Bitlis, ölümünden önceki dönemde büyük tartışmalara yol açan açıklamalarda bulunmuştu.
Eşref Bitlis, 1974 yılında Kıbrıs Harekâtı sırasında Albay rütbesiyle Kıbrıs Türk Alayı Komutanlığına atanmış, bu görev sırasında Kıbrıs Yunan Alayı imha edilmişti. 1978’de Tuğgeneral, 1982’de Tümgeneral, 1986’da Korgeneral ve 1990’da Orgeneral rütbesine terfi eden Bitlis, 1990 yılında Jandarma Genel Komutanlığı’na atanarak Türkiye’nin güvenlik ve sınır politikalarında etkin rol oynamaya devam etti.
Kuzey Irak’ta konuşlanmış Çekiç Güç Kuvvetleri’nin Türkiye’den çekilmesi gerektiğini ve ABD’nin Kuzey Irak’ta oluşturmayı planladığı Kürt devleti girişiminin Türkiye’nin güvenliğine tehdit oluşturduğunu vurgulayan Bitlis, bu nedenle ABD büyükelçiliği tarafından dönemin hükûmetine şikayet konusu olmuştu.
17 Aralık 1992’de ise Çekiç Güç’e bağlı Amerikan savaş uçakları, Irak’ın Selahaddin kentine gitmekte olan Bitlis’in helikopterine taciz uçuşu yapmış, helikopteri inişe zorlamıştı. Komutanlığı döneminde JİTEM’in kuruluşuna, yargısız infazlara ve silah ile uyuşturucu kaçakçılığına karşı çıkan Bitlis, açıklamalarıyla ve uygulamalarıyla dikkat çekmişti.
Bitlis, ölümünden 7 ay önce dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal’a gönderdiği mektupta Kürt sorununa ilişkin şu uyarıda bulunmuştu:
“Sayın Cumhurbaşkanım, Zatı Aliniz bu olaya müdahil olmalı, aksi takdirde bölgede sonu alınamayacak ciddi risk ve tehditlerle karşı karşıya kalabiliriz.”
7 Şubat 1993’te İncirlik Üssü’nden kalkan ABD uçaklarının PKK’ya yardım dağıttığını açıklayan Bitlis, 17 Şubat 1993 tarihinde içinde bulunduğu Beechcraft B200 King Air tipi uçağın henüz aydınlanamayan nedenlerle düşmesi sonucu şehit oldu.
Kazanın ardından Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş, uçağın düşüş sebebinin buzlanma ve pilotaj hatası olduğunu açıklamış, ancak ertesi gün yapılan resmi açıklamada hiçbir bilirkişi veya teknik rapor bulunmadığı ortaya çıkmıştı. Kara Havacılık Okulu Komutanı Tuğgeneral Armağan Kuloğlu tarafından kazadan yarım saat sonra hazırlanan raporda da aynı açıklama tekrarlanmıştı.
Orgeneral Bitlis’in ölümünün hemen ardından, kendisine yakınlığıyla bilinen Cumhurbaşkanı Turgut Özal kalp krizi geçirmiş, ardından Bitlis’in ekibinden bazı yüksek rütbeli askerler, aralarında Rıdvan Özden ve Bahtiyar Aydın’ın da olduğu isimler görev başında hayatını kaybetmişti.
1993 yılı, Türkiye için oldukça çalkantılı bir yıl oldu. Aynı dönemde;
Gazeteci Uğur Mumcu ve siyasetçi Adnan Kahveci suikastlere kurban gitti,
Bingöl Karayolu’nda PKK pususunda 33 silahsız er öldürüldü,
Sivas Katliamı ile Alevi-Sünni çatışması yaşandı,
Başbağlar Katliamı’nda PKK saldırısında 33 sivil katledildi,
Tuğgeneral Bahtiyar Aydın ise Lice’de uzun menzilli tüfekle vurularak şehit edildi.
Tüm bu olaylar, Orgeneral Eşref Bitlis’in ölümünden sonra Türkiye’de yaşanan derin güvenlik ve toplumsal krizlerin boyutunu gözler önüne serdi.
Aziz ruhu şad olsun.
Haber: Gülçin Çelik / Ankara
